ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါဟာ သင့်လေလမ်းကြောင်းတွေမှာ ရေရှည် (နာတာရှည်) ရောင်ရမ်းမှုကို ဖြစ်စေတဲ့ အခြေအနေတစ်ခုပါ။ ရောင်ရမ်းမှုကြောင့် ပန်းဝတ်မှုန်၊ လေ့ကျင့်ခန်း ဒါမှမဟုတ် အအေးဓာတ်လိုမျိုး လှုံ့ဆော်မှုတချို့ကို တုံ့ပြန်ပါတယ်။ ဒီတိုက်ခိုက်မှုတွေအတွင်းမှာ သင့်လေလမ်းကြောင်းတွေ ကျဉ်းမြောင်းလာပြီး (bronchospasm) ရောင်ရမ်းလာပြီး ချွဲတွေနဲ့ ပြည့်လာပါတယ်။ ဒါကြောင့် အသက်ရှူရခက်လာခြင်း ဒါမှမဟုတ် ချောင်းဆိုးခြင်း ဒါမှမဟုတ် အသက်ရှူကြပ်ခြင်းတွေ ဖြစ်စေပါတယ်။ ကုသမှုမခံယူရင် ဒီရောဂါပြန်ထလာခြင်းဟာ အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်ပါတယ်။
အမေရိကန်နှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ လူသန်းပေါင်းများစွာသည် ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါရှိကြသည်။ ၎င်းသည် ငယ်စဉ်ကလေးဘဝတွင် စတင်နိုင်သည် သို့မဟုတ် အရွယ်ရောက်ပြီးသောအခါတွင် ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ ၎င်းကို တစ်ခါတစ်ရံတွင် အဆုတ်ပြွန်ရောင်ရောဂါဟု ခေါ်သည်။
ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါ အမျိုးအစားများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-
ဓာတ်မတည့်မှု ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါ:ဓာတ်မတည့်မှုများသည် ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါလက္ခဏာများကို ဖြစ်ပေါ်စေသောအခါ
ချောင်းဆိုးခြင်း-ကွဲပြားသော ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါ:သင့်ရဲ့ ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါလက္ခဏာတစ်ခုတည်းက ချောင်းဆိုးခြင်းဖြစ်တဲ့အခါ
လေ့ကျင့်ခန်းကြောင့်ဖြစ်သော ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါ: လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်တဲ့အခါ ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါလက္ခဏာတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်
အလုပ်အကိုင်ဆိုင်ရာ ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါ:အလုပ်ခွင်မှာ ရှူရှိုက်မိတဲ့ အရာတွေက သင့်အား ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါ ဖြစ်စေတဲ့အခါ ဒါမှမဟုတ် ပန်းနာရင်ကျပ် တိုက်ခိုက်မှုတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေတဲ့အခါ
ပန်းနာရင်ကျပ်-COPD ထပ်တူကျရောဂါလက္ခဏာစု (ACOS):ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါနှင့် COPD (နာတာရှည် အဆုတ်ပိတ်ဆို့ရောဂါ) နှစ်မျိုးလုံးရှိသည့်အခါ
ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် အကြောင်းရင်းများ
ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါရဲ့ လက္ခဏာတွေကတော့ -
● အသက်ရှူကြပ်ခြင်း
● အသက်ရှူကြပ်ခြင်း
● ရင်ဘတ်တင်းကျပ်ခြင်း၊ နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဖိအား
● ချောင်းဆိုးခြင်း
သင်ဟာ ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါကို အများစုမှာ ခံစားနေရနိုင်ပါတယ် (နာတာရှည်ပန်းနာရင်ကျပ်)။ ဒါမှမဟုတ် ပန်းနာရင်ကျပ်ဖြစ်တာကြားထဲမှာလည်း ကောင်းကောင်းခံစားရနိုင်ပါတယ် (ရံဖန်ရံခါ ပန်းနာရင်ကျပ်)။
ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းများ
ကျွမ်းကျင်သူများသည် ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါကို ဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းကို သေချာမသိကြပေ။ သို့သော် အောက်ပါတို့ဖြစ်ပါက သင့်တွင် ပိုမိုမြင့်မားသော အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည်-
● ဓာတ်မတည့်မှု သို့မဟုတ် နှင်းခူ (atopy) ခံစားနေရခြင်း
● အဆိပ်အတောက်များ၊ မီးခိုးငွေ့များ သို့မဟုတ် တစ်ဆင့်ခံ သို့မဟုတ် တတိယဆင့် ဆေးလိပ်ငွေ့ (ဆေးလိပ်သောက်ပြီးနောက် ကျန်ရှိနေသော အကြွင်းအကျန်) နှင့် အထူးသဖြင့် ဘဝအစောပိုင်းတွင် ထိတွေ့ခဲ့ရခြင်း
● ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ မိဘတစ်ဦးဦးသည် ဓာတ်မတည့်မှု သို့မဟုတ် ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါရှိသူဖြစ်ခြင်း
● ကလေးဘဝတွင် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါပိုးများ (RSV ကဲ့သို့) ထပ်ခါတလဲလဲ ကူးစက်ခံရဖူးခြင်း
ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းများ
ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါ လှုံ့ဆော်ပေးသည့်အရာများဆိုသည်မှာ ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါလက္ခဏာများကို ဖြစ်စေသော သို့မဟုတ် ပိုဆိုးစေသော မည်သည့်အရာမဆိုဖြစ်သည်။ သင့်တွင် တိကျသော လှုံ့ဆော်မှုတစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပို၍ ရှိနိုင်သည်။ အဖြစ်များသော လှုံ့ဆော်မှုများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-
ဓာတ်မတည့်မှုများ ပန်းဝတ်မှုန်၊ ဖုန်မှုန့်များ၊ အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်အမွေးများ၊ အခြားလေထုထဲရှိ ဓာတ်မတည့်မှုများ
အေးသောလေ:အထူးသဖြင့် ဆောင်းရာသီမှာ
လေ့ကျင့်ခန်း:အထူးသဖြင့် ပြင်းထန်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများနှင့် အေးသောရာသီဥတု အားကစားများ
မှို: မင်းတောင်ဓာတ်မတည့်တာမဟုတ်ဘူး
အလုပ်အကိုင်ဆိုင်ရာ ထိတွေ့မှုများ-လွှစာမှုန့်၊ မုန့်ညက်၊ ကော်၊ ရော်ဘာ၊ ဆောက်လုပ်ရေးပစ္စည်းများ
အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါပိုးဝင်ခြင်း-အအေးမိခြင်း၊ တုပ်ကွေးနှင့် အခြား အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါများ
မီးခိုး:ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း၊ တစ်ဆင့်ခံဆေးလိပ်ငွေ့၊ တတိယလက်ဆင့်ကမ်းဆေးလိပ်ငွေ့
စိတ်ဖိစီးမှု: ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သို့မဟုတ် စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ
ပြင်းထန်သော ဓာတုပစ္စည်းများ သို့မဟုတ် အနံ့များ- ရေမွှေးများ၊ လက်သည်းဆိုးဆေး၊ အိမ်သုံးသန့်စင်ဆေးများ၊ လေသန့်စင်ဆေးများ
လေထုထဲက အဆိပ်အတောက်တွေ-စက်ရုံထုတ်လွှတ်မှုများ၊ ကားမီးခိုးငွေ့များ၊ တောမီးခိုးငွေ့များ
ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါ လှုံ့ဆော်ပေးသည့်အရာများသည် ချက်ချင်း တိုက်ခိုက်မှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ သို့မဟုတ် လှုံ့ဆော်ပေးသည့်အရာနှင့် ထိတွေ့ပြီးနောက် တိုက်ခိုက်မှုစတင်ရန် နာရီပေါင်းများစွာ သို့မဟုတ် ရက်ပေါင်းများစွာ ကြာနိုင်သည်။
ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် စစ်ဆေးမှုများ
ဆရာဝန်များသည် ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါကို မည်သို့ရောဂါရှာဖွေသနည်း။ ဓာတ်မတည့်မှုဆိုင်ရာဆရာဝန် သို့မဟုတ် အဆုတ်အထူးကုဆရာဝန်သည် သင့်ရောဂါလက္ခဏာများအကြောင်း မေးမြန်းခြင်းနှင့် အဆုတ်လုပ်ဆောင်ချက်စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါကို ရောဂါရှာဖွေသည်။ ၎င်းတို့သည် သင့်ကိုယ်ရေးကိုယ်တာနှင့် မိသားစုဆေးမှတ်တမ်းကို မေးမြန်းပါလိမ့်မည်။ ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါလက္ခဏာများကို ပိုဆိုးစေသည့်အရာနှင့် သင့်အား ပိုမိုကောင်းမွန်စွာခံစားရစေရန် အထောက်အကူဖြစ်စေသည့်အရာများ ရှိမရှိ ၎င်းတို့အား အသိပေးခြင်းသည် အထောက်အကူဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
သင့်အဆုတ်များ မည်မျှကောင်းမွန်စွာ အလုပ်လုပ်သည်ကို သင့်ဆရာဝန်က ဆုံးဖြတ်နိုင်ပြီး အောက်ပါအခြေအနေများကို ဖယ်ထုတ်နိုင်ပါသည်-
ဓာတ်မတည့်မှု သွေးစစ်ဆေးမှုများ သို့မဟုတ် အရေပြားစစ်ဆေးမှုများ-၎င်းတို့သည် ဓာတ်မတည့်မှုကြောင့် သင့်ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါလက္ခဏာများကို ဖြစ်ပေါ်စေခြင်းရှိမရှိကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ပါသည်။
သွေးဥအရေအတွက်: ဝန်ဆောင်မှုပေးသူများသည် eosinophil နှင့် immunoglobulin E (IgE) အဆင့်များကို ကြည့်ရှုပြီး ၎င်းတို့အား ကုသမှုအတွက် ပစ်မှတ်ထားနိုင်သည်မြင့်တက်နေပါသည်။ Eosinophils နှင့် IgE တို့သည် ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါအမျိုးအစားအချို့တွင် မြင့်တက်နေနိုင်သည်။
လည်ချောင်းတိုင်းတာခြင်းဒါက သင့်အဆုတ်ထဲမှာ လေဘယ်လောက်ကောင်းကောင်းစီးဆင်းလဲဆိုတာကို တိုင်းတာပေးတဲ့ အဖြစ်များတဲ့ အဆုတ်လုပ်ဆောင်ချက်စစ်ဆေးမှုတစ်ခုပါ။
ရင်ဘတ်ဓာတ်မှန် သို့မဟုတ် CT စကင်န်များ- ၎င်းတို့သည် သင့်ရောဂါလက္ခဏာများ၏ အကြောင်းရင်းများကို ရှာဖွေရန် သင့်ဆရာဝန်အား ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။
အမြင့်ဆုံးစီးဆင်းမှုမီတာ:ဒါက လှုပ်ရှားမှုအချို့အတွင်း သင့်လေလမ်းကြောင်းတွေ မည်မျှကန့်သတ်ခံထားရလဲဆိုတာ တိုင်းတာနိုင်ပါတယ်။
စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ကုသမှု
ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါကို စီမံခန့်ခွဲရန် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းကား အဘယ်နည်း။ ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါကို စီမံခန့်ခွဲရန် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းမှာ သိရှိထားသော အကြောင်းရင်းများကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး သင့်လေလမ်းကြောင်းများ ပွင့်နေစေရန် ဆေးဝါးများ သုံးစွဲရန်ဖြစ်သည်။ သင့်ဆရာဝန်က အောက်ပါတို့ကို ညွှန်ကြားနိုင်သည်-
ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှု ရှူဆေးများ၎င်းတို့တွင် ရောင်ရမ်းမှုကို လျော့ကျစေသော ရှူရှိုက်မိသော စတီးရွိုက်များ ပါဝင်လေ့ရှိသည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ၎င်းတို့ကို လေပြွန်ကျယ်စေသော ဆေးအမျိုးအစားများ (လေပြွန်များကို ပွင့်စေသော ဆေးဝါးများ) နှင့် ပေါင်းစပ်အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။
အသက်ကယ်ရှူဆေးအမြန်အာနိသင်ပြသော “ကယ်ဆယ်ရေး” ရှူဆေးများသည် ပန်းနာရင်ကျပ်ထခြင်းဖြစ်စဉ်တွင် အထောက်အကူဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ ၎င်းတို့တွင် အယ်လ်ဗျူတီရောကဲ့သို့သော သင့်လေလမ်းကြောင်းများကို လျင်မြန်စွာဖွင့်ပေးသည့် လေပြွန်ကျယ်စေသည့် ဒြပ်ပေါင်းတစ်ခု ပါဝင်သည်။
နီဗျူလာစက်-နီဗျူလီဇာများသည် မျက်နှာပေါ်ရှိ မျက်နှာဖုံးမှတစ်ဆင့် ဆေးဝါးအမှုန်အမွှားများကို ဖြန်းပေးသည်။ ဆေးဝါးအချို့အတွက် ရှူဆေးအစား နီဗျူလီဇာကို အသုံးပြုနိုင်သည်။
Leukotriene ပြုပြင်ပေးသည့် ပစ္စည်းများ-သင့်ဆရာဝန်သည် ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို လျှော့ချရန်အတွက် နေ့စဉ်ဆေးပြားတစ်ပြားကို ညွှန်းပေးနိုင်ပါသည်။
ပါးစပ်ဖြင့်သောက်ရသော စတီးရွိုက်များ-ရောဂါပြန်ထလာခြင်းအတွက် သင့်ဆရာဝန်က စတီးရွိုက်များကို ရေတိုသောက်ဆေးအဖြစ် ညွှန်ကြားနိုင်ပါသည်။
ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာကုထုံး: မိုနိုကလိုနယ် ပဋိပစ္စည်းများကဲ့သို့သော ကုသမှုများသည် ပြင်းထန်သော ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါကို အထောက်အကူပြုနိုင်ပါသည်။
အဆုတ်ပြွန်အတွင်း အပူပေးခွဲစိတ်မှု-အခြားကုသမှုများ အလုပ်မဖြစ်ပါက သင့်ဆရာဝန်က လေပြွန်အဆုတ်ကို အပူချိန်ထိန်းညှိပေးသည့် ခွဲစိတ်မှုကို အကြံပြုနိုင်ပါသည်။ ဤလုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွင် အဆုတ်အထူးကုဆရာဝန်သည် သင့်လေလမ်းကြောင်းများတစ်ဝိုက်ရှိ ကြွက်သားများကို ပါးလွှာစေရန် အပူကို အသုံးပြုပါသည်။
ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါ လုပ်ဆောင်ချက်အစီအစဉ်
သင့်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူသည် ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါလုပ်ဆောင်မှုအစီအစဉ်တစ်ခုရေးဆွဲရန် သင်နှင့်အတူလုပ်ဆောင်ပါမည်။ ဤအစီအစဉ်သည် သင့်ဆေးဝါးများကို မည်သို့နှင့် မည်သည့်အချိန်တွင် အသုံးပြုရမည်ကို ပြောပြသည်။ သင့်တွင် အချို့သောလက္ခဏာများရှိလာသည့်အခါ ဘာလုပ်ရမည်နှင့် အရေးပေါ်စောင့်ရှောက်မှုကို မည်သည့်အချိန်တွင် ရယူရမည်ကိုလည်း ပြောပြသည်။ သင့်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူအား ၎င်းကို လမ်းညွှန်ပေးရန် တောင်းဆိုပါ။
ပို့စ်တင်ချိန်: ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ ၂၆ ရက်

